Op zaterdag 3 oktober 2026 heeft het Orthodox Theologisch Instituut Sint-Sergius tijdens de plechtige openingszitting van het academisch jaar het doctoraat honoris causa in de theologie toegekend aan mgr. Rowan Williams, emeritus aartsbisschop van Canterbury. Meer dan 70 personen woonden deze plechtigheid bij, die in het teken stond van de erkenning van een uitzonderlijke theologische loopbaan en van een voortdurende inzet voor de dialoog tussen de christelijke tradities.
Na de presentatie van zijn jaarverslag over het academisch jaar 2025-2026 sprak de decaan van het Instituut, professor Michel Stavrou, HDR, omringd door zijn collega-docenten, de laudatio uit ter ere van de nieuwe doctor honoris causa. Hij schetste de hoofdlijnen van het uitzonderlijke theologische oeuvre van mgr. Rowan Williams, een vooraanstaande figuur van het hedendaagse christendom, voormalig Master van Magdalene College (2013-2020) van de Universiteit van Cambridge en voormalig aartsbisschop van Canterbury (2002-2012). Dit oeuvre onderscheidt zich door zijn theologische en geestelijke rijkdom en door de betrokkenheid bij de ethische vraagstukken van de hedendaagse wereld. De decaan benadrukte de diepe banden die mgr. Williams al een halve eeuw met de Orthodoxe Kerk heeft gesmeed en onderhoudt, evenals zijn volhardende inzet voor de eenheid van de christenen.
Mgr. Rowan Williams zei diep geraakt te zijn en dankte het Instituut hartelijk voor deze hoge onderscheiding, waarna hij een zeer rijke academische rede hield met als titel „Vladimir Lossky op de wegen van Frankrijk: nationale identiteit en geestelijke integriteit bij een pelgrimerende theoloog”.
In zijn analyse van het dagboek van Vladimir Lossky, Sept Jours sur les routes de France (‘Zeven dagen op de wegen van Frankrijk’), liet Rowan Williams zien hoe de beproeving van de Franse nationale nederlaag in juni 1940 de orthodoxe theoloog ertoe bracht na te denken over de verhouding tussen nationale identiteit, menselijke vrijheid en goddelijke macht, waarbij hij waarschuwde tegen elke sacralisering van oorlog en nationalisme. Lossky ontwikkelt een opvatting van katholiciteit die gegrond is in gemeenschap in verscheidenheid, waarin lokale tradities zich vernieuwen door de ander te ontvangen – tegenover zowel abstracte uniformering als identitaire en exclusivistische ideologieën. Deze politieke reflectie werpt licht op zijn theologische visie op de Kerk: de heerschappij van God valt nooit samen met aardse machten, en geen enkele natie of cultuur, ook geen christelijke, kan zich onmisbaar achten voor het werk van God.
De plechtigheid werd gedragen door de schoonheid van de gezangen uit de Russisch-orthodoxe traditie, in het Frans en het Kerkslavisch vertolkt door het koor van de vrienden van de ACER-MJO onder leiding van Cyrille Sollogoub. De zitting werd voortgezet met een buffet in de tuin op de Sint-Sergiusheuvel, dat de deelnemers een kostbaar moment van vriendschappelijke ontmoeting bood.
De academische rede van mgr. Rowan Williams wordt binnenkort gepubliceerd in het nieuwe tijdschrift van het Instituut, de Cahiers de Saint-Serge. Hij is in de geschiedenis van het Instituut de 47e ontvanger van deze onderscheiding.
